Blauwe ballen: bestaat het echt en wat helpt ertegen?

Blauwe ballen bestaan echt: het is een zeurende, soms flinke pijn in je balzak na lange seksuele opwinding zonder klaarkomen. Het is onschuldig en gaat vanzelf over, en een zaadlozing laat de pijn meestal snel verdwijnen. Hieronder lees je wat er in je lichaam gebeurt en wat helpt. Ook lees je waarom blauwe ballen nooit een reden voor seks zijn, en wanneer pijn in je ballen wel een reden is om de huisarts te bellen.

Wat zijn blauwe ballen?

Blauwe ballen zijn een zeurende of krampende pijn in de balzak die kan ontstaan als je lang opgewonden bent geweest zonder klaar te komen. De medische naam is epididymale hypertensie: een verhoogde druk in de bloedvaten rond de teelballen en bijballen. Het is vervelend, maar niet gevaarlijk.

Volgens de Wikipedia-pagina over epididymale hypertensie zwellen de bloedvaten door de extra bloedtoevoer op en kunnen ze een blauwe kleur krijgen. Daar komt de informele naam vandaan. Echt blauw zien je ballen er meestal niet uit. Het is vooral een gevoel: zwaar, stuwend en soms tot in je onderbuik.

De uitdrukking wordt ook figuurlijk gebruikt, voor de frustratie van een avond die niet afliep zoals je hoopte. Daar gaat deze blog niet over: dit gaat over het lichaam.

Wat gebeurt er in je lichaam?

Bij opwinding stroomt er extra bloed naar je penis, balzak en het gebied rond de prostaat. Normaal voert een orgasme dat bloed weer af. Blijft de opwinding lang hangen zonder zaadlozing, dan houdt die stuwing aan en kunnen de spieren rond de bijballen en zaadleiders gaan krampen. Dat voel je als blauwe ballen.

Het Seksuologiecentrum Amsterdam over epididymale hypertensie legt uit dat het zenuwstelsel bij opwinding de bloeddruk in het gebied verhoogt. Die daalt pas weer na een zaadlozing, of als de opwinding vanzelf wegebt. Er is opvallend weinig onderzoek naar gedaan. Twee Amerikaanse artsen beschreven het in een artikel over balpijn bij jongeren, en merkten op dat er in de medische literatuur nauwelijks over geschreven was (Chalett en Nerenberg, 2000, Pediatrics).

Hoe krijg je blauwe ballen?

Je krijgt blauwe ballen vooral na lang zoenen, vrijen of voorspel zonder dat je klaarkomt, of na het bewust uitstellen van je orgasme. Wie vaak bijna klaarkomt en dan stopt, bijvoorbeeld bij edging, heeft er meer kans op. Dat is geen reden om het niet te doen, wel een reden om af en toe af te ronden.

Hoe voelen blauwe ballen en hoe lang duurt het?

Je voelt blauwe ballen als een doffe, zware pijn in je ballen, die kan uitstralen naar je lies en onderbuik. De pijn is soms flink, maar gaat na een tijdje vanzelf over. Na een zaadlozing zakt hij meestal snel weg. Er is geen blijvende schade.

Sensoa beschrijft het in zijn uitleg over pijnlijke of gezwollen teelballen zo: als je lang heel opgewonden bent maar niet kunt klaarkomen, kan de pijn in je hele onderbuik te voelen zijn. Ook volgens Sensoa verdwijnt die vanzelf, of na een zaadlozing.

Belangrijk om te onthouden: blauwe ballen komen altijd ná opwinding. Heb je pijn in je ballen zonder dat er iets spannends aan voorafging, dan is het iets anders. Verderop lees je wanneer dat een reden is om te bellen.

Wat helpt tegen blauwe ballen?

Tegen blauwe ballen helpt vooral tijd: de pijn verdwijnt vanzelf zodra de opwinding wegebt. Wil je het sneller kwijt, dan werkt een zaadlozing het best, ook als je die zelf regelt. Zware lichamelijke inspanning kan ook helpen, net als afleiding en rustig liggen.

• Wacht het af. Denk aan iets anders, ga iets doen, laat de opwinding zakken. Meestal is het dan vanzelf over.
• Kom zelf klaar. Volgens Sensoa en het Seksuologiecentrum is een zaadlozing de snelste manier om van de pijn af te komen. Masturberen is daarvoor prima, en gezond; lees meer in is masturberen gezond?
• Beweeg flink. Het Seksuologiecentrum noemt zware lichamelijke inspanning als iets dat kan helpen. Een stevige wandeling of een rondje hardlopen leidt ook af.
• Zorg voor steun en rust. Ga liggen en draag een ondersteunende onderbroek. Sommige mannen vinden iets kouds op de balzak prettig, in een doek en niet direct op de huid.

Wie het zelf oplost, maakt het zich makkelijk met een masturbator en wat glijmiddel. Een simpele sleeve van onder de €15 is genoeg; een masturbator met twee ingangen of een handschoen geeft meer variatie. Kies er een glijmiddel op waterbasis bij, dat werkt met elk materiaal. In de collecties masturbators en handmatige masturbators vind je alle vormen.

Na het gebruik maak je een masturbator schoon met lauw water of een toycleaner, en laat je hem goed drogen. Een glijmiddel op waterbasis en een reiniger vind je in de collecties glijmiddelen op waterbasis en toycleaners.

Lees ook: aftrektips voor mannen

Blauwe ballen zijn nooit een reden voor seks

Blauwe ballen zijn nooit een reden om iemand tot seks over te halen. De pijn is onschuldig, gaat vanzelf over en je kunt hem zelf verhelpen. Niemand is verplicht om daarbij te helpen. Wie "ik heb blauwe ballen" als drukmiddel gebruikt, zet de ander klem met een mythe.

Dat die mythe nog bestaat, liet documentairemaker Sunny Bergman zien in haar NPO-documentaire Blauwe ballen en andere verkrachtingsmythes. Het idee dat opwinding "afgemaakt moet worden" zet mensen onder druk om door te gaan terwijl ze dat niet willen. Rutgers is daar in zijn uitleg over consent glashelder over: je blijft bij elkaar checken of je het allebei nog wilt, en je mag op elk moment van gedachten veranderen.

"Een 'ja' kan je altijd veranderen in een 'nee'."

Rutgers, seksualiteit.nl over consent

Dus: stopt je partner halverwege, dan stop je ook. Je ballen overleven het, echt. En een eerlijk gesprek achteraf over wat jullie allebei fijn vinden, levert op de lange termijn meer op dan welke afgemaakte avond ook.

Kunnen vrouwen het ook krijgen?

Ja, iets vergelijkbaars. Ook bij vrouwen stroomt er bij opwinding extra bloed naar de vulva, de clitoris en het bekken. Blijft een orgasme uit, dan kan dat een zwaar, drukkend of zeurend gevoel geven dat na een tijdje wegtrekt. Soms heet dat, half grappend, een blauwe vulva.

Er is nog minder onderzoek naar gedaan dan naar blauwe ballen. Wat helpt, is hetzelfde: tijd, ontspanning of zelf klaarkomen. En ook hier geldt: het is nooit een reden om iemand onder druk te zetten.

Wanneer is pijn in je ballen wel een reden voor de huisarts?

Pijn in je ballen is een reden om meteen te bellen als hij opeens heftig is, vooral zonder voorafgaande opwinding. Dan kan je teelbal verdraaid zijn, en die moet binnen 6 uur geopereerd worden. Ook koorts, een rode of dikke balzak of een knobbeltje laat je nakijken.

Thuisarts over opeens heftige pijn in je balzak zegt: bel direct de huisarts of de huisartsenpost. De pijn kan uitstralen naar je onderbuik, lies of bovenbeen, je balzak kan rood en dik zijn, en je kunt misselijk of duizelig worden of overgeven. Een verdraaiing gebeurt het vaakst bij jongens onder de 18, maar ook bij volwassen mannen.

Let op: twijfel je of het blauwe ballen zijn of iets anders? Kwam de pijn niet na opwinding, is hij heftig of wordt hij erger, bel dan direct. Een verdraaide teelbal kan afsterven als hij niet op tijd wordt teruggedraaid.

Voel je bij het wassen een knobbeltje of een verharding in een bal, maak dan een afspraak, ook als het geen pijn doet. Hoe je je ballen zelf controleert, lees je in onze blog over teelbalkanker herkennen.

Blauwe ballen: vervelend, maar onschuldig

Het doet soms flink pijn, maar blauwe ballen zijn onschuldig en verdwijnen vanzelf. Je kunt het afwachten, gaan bewegen of zelf klaarkomen, en je hoeft er niemand voor nodig te hebben. Onthoud vooral het verschil met een spoedgeval: pijn na opwinding is blauwe ballen, plotselinge heftige pijn zonder aanleiding is een reden om direct te bellen.

Had jij weleens last van blauwe ballen, en wat hielp bij jou? Laat het weten in de reacties.