Condoom maat bepalen: meet je omtrek in 1 minuut (met maattabel)

Je condoommaat bepaal je vooral met de omtrek van je stijve penis. Leg een zacht meetlint of een touwtje om het dikste punt, lees de centimeters af en zoek dat getal op in een maattabel. Dan weet je welke nominale breedte, het getal in millimeters op de doos, bij je past. Standaardcondooms zitten meestal op 52 tot 54 mm, maar de maten lopen van 47 tot 69 mm. De lengte telt alleen als een condoom niet tot aan de basis komt.

Welke maat condoom heb ik? Zo bepaal je je condoommaat in 1 minuut

Je meet je condoommaat door de omtrek van je penis in erectie te bepalen op het dikste punt, met een zacht meetlint of een touwtje. Die omtrek lees je af in centimeters en zoek je op in de maattabel. Meet je terwijl je penis slap is, of kijk je alleen naar de lengte, dan kom je op een verkeerde maat uit.

Samen meten of het uitzoeken voor je partner kan net zo goed: wie de condooms inslaat, hoeft niet degene te zijn die ze draagt. Zo pak je het aan:

1. Zorg voor een volledige erectie. Meet altijd stijf, want slap meten levert een te lage waarde op.
2. Pak iets zachts om mee te meten. Een naaimeetlint is ideaal, een touwtje dat niet rekt of een strookje papier werkt ook. De rolmaat uit de gereedschapskist is gemaakt voor kozijnen, niet voor dit klusje.
3. Leg het om het dikste punt. Sense.info adviseert om aan de bovenkant te meten, vlak bij je buik. Twijfel je, meet dan op meerdere plekken en ga uit van de grootste waarde.
4. Laat het lint aansluiten zonder in te snoeren. Het moet rondom contact maken met de huid, zonder die in te drukken. Trek je te hard, dan meet je jezelf een maat te klein.
5. Lees de omtrek af in centimeters. Gebruik je een touwtje of papier, zet dan een streepje waar het uiteinde de rest raakt en leg het daarna langs een liniaal.
6. Zoek je omtrek op in de maattabel. Die staat verderop in dit artikel, met bij elke omtrek de nominale breedte die erbij hoort.

Meet meteen ook de lengte, van het topje van je eikel tot aan je buik, zoals Sense.info beschrijft. Die heb je niet nodig voor je breedte, wel om te checken of een condoom lang genoeg is.

Waarom telt de omtrek zwaarder dan de lengte?

De omtrek bepaalt of een condoom knelt, schuift of precies goed zit, en dus is dat het getal waarop je je maat kiest. De lengte telt alleen als een condoom niet helemaal tot aan de basis komt. Sense.info en Soa Aids Nederland raden daarom aan om ook de lengte te meten.

Voor de meeste mensen is lengte geen probleem. In de inkoopspecificatie van de WHO en UNFPA uit 2020 staat een minimale lengte van 165 mm voor condooms smaller dan 50 mm, 180 mm bij een breedte van 50 tot 55,5 mm en 190 mm vanaf 56 mm. Leg dat naast de gemiddelde lengte in erectie van 13,12 cm uit de review van Veale en collega's (2015, 692 mannen, gemeten volgens een vaste methode) en je ziet dat er meestal centimeters over zijn. Niet elk condoom is even lang: de latexvrije EXS Pull is volgens de fabrikant 160 mm. Komt een condoom bij jou niet tot aan de basis, kies dan een langer model.

Dezelfde review van Veale kwam voor de omtrek in erectie uit op gemiddeld 11,66 cm, gemeten bij 381 mannen. Wie rond dat gemiddelde zit, belandt in de maattabel bij 53 mm, precies de breedte van veel standaardcondooms. Een gemiddelde is alleen geen voorschrift: genoeg mensen zitten er duidelijk boven of onder, en dat is volkomen normaal.

Lees ook: De waarheid over penislengtes

Wat is de nominale breedte van een condoom?

De nominale breedte is de breedte van een plat liggend condoom in millimeters, en dus de helft van zijn omtrek. Het begrip komt uit de internationale condoomnorm ISO 4074. Volgens MISTER SIZE moet die breedte in de EU op elke verpakking staan, meestal klein op de achterkant. Staat er 53 mm, dan is elk condoom in die doos plat gemeten ongeveer 53 millimeter breed, want de norm staat een kleine afwijking toe.

Het klinkt als een regel uit je belastingaangifte, maar het principe is eenvoudig. Neem een condoom van 53 mm: rond gemaakt heeft het een omtrek van 2 x 53 = 106 mm, oftewel 10,6 cm, zonder dat het latex rekt. De maattabel hieronder koppelt die 53 mm aan een penisomtrek van 10,5 tot 12 cm. Het condoom is dus bewust iets smaller dan de penis, zodat het door een lichte spanning op zijn plek blijft.

Mythe: je omtrek delen door 3,14 geeft je condoommaat

Op sommige sites, zelfs bij een groot condoommerk, lees je dat je je omtrek door 3,14 moet delen om je nominale breedte te vinden. Dat klopt niet. Omtrek gedeeld door pi geeft de diameter, de doorsnede van een cirkel. Bij 12 cm omtrek kom je zo uit op 3,82 cm. Omgerekend zou je dan een condoom van 38 mm zoeken, veel smaller dan de smalste maat in de tabel hieronder. Werk dus met je omtrek en laat de maattabel rekenen.

Condoommaten: de maattabel van 47 tot 69 mm

De maten van condooms lopen van 47 tot 69 mm, met 53 mm als klassieke standaardmaat voor een omtrek van 10,5 tot 12 cm. We gebruiken de tabel van MISTER SIZE, omdat die fabrikant al zijn zeven maten aan een omtrek in centimeters koppelt.

Omtrek en maat volgens de maattabel van MISTER SIZE. De breedtes van andere merken komen van de fabrikant: EXS, SKYN en Durex (XXL, Classic Natural). De breedte van Love Match King Size komt uit de productinformatie.

Waarom maattabellen elkaar tegenspreken

Leg je tabellen van verschillende merken naast elkaar, dan hoort een omtrek van 12 tot 13 cm soms al bij 60 mm, terwijl de tabel hierboven op 57 mm uitkomt. Waarschijnlijk rekent elke fabrikant anders om. Gebruik daarom bij voorkeur de tabel van het merk dat je koopt, en probeer gerust verschillende merken van dezelfde maat, want volgens Sense.info kunnen die anders zitten.

Condoommaat 64 en twijfelgevallen

Bij een omtrek van 14,5 tot 15,5 cm hoort volgens de tabel condoommaat 64. Dat is een eigen maat, geen compromis tussen twee andere, alleen maken lang niet alle merken hem. Kun je hem niet vinden, begin dan met 60 mm. Kies 69 mm alleen als je aan de bovenkant van deze marge zit en het condoom niet schuift, want een te ruim exemplaar kan afglijden.

Kom je precies op een grens uit, zoals bij 12 cm, dan geeft MISTER SIZE een nuchter advies: pas beide maten. Kies het exemplaar dat soepel afrolt, prettig aanvoelt en niet verschuift als je beweegt. De uitgesproken smalle en ruime maten vind je bij onze condooms op maat. Zit je in het midden van de tabel, dan zijn de standaardcondooms een logisch vertrekpunt.

Past mijn condoom? Checklist voor te klein, te groot en precies goed

Een condoom past goed als het soepel afrolt tot aan de basis, geen plooien vormt en tijdens de seks niet knelt of verschuift. Herken je een van de signalen hieronder, dan is dat een reden om een andere maat te proberen.

Signalen dat je condoom te klein is

Een condoom is te klein als het stroef afrolt, knelt of bij de basis insnoert, en dan neemt de kans op scheuren toe. Let vooral op deze signalen:

• Het afrollen gaat stroef en halverwege blijft het condoom steken.
• Het voelt strak of drukkend aan, alsof er een elastiekje om je penis zit.
• Je erectie neemt af, terwijl je er verder wel zin in hebt.
• De rand rolt uit zichzelf weer terug naar boven.
• Het condoom scheurt sneller: volgens Soa Aids Nederland kan een condoom dat te klein of te dun is kapotgaan.

Signalen dat je condoom te groot is

Een condoom is te groot als het plooit, verschuift of los zit bij de basis, en dan kan het afglijden. Dit zijn de signalen:

• Er vallen plooien in het materiaal, vooral langs de schacht.
• Het condoom verschuift tijdens de seks.
• De rand sluit bij de basis niet stevig aan.
• Bij het terugtrekken blijft het achter of glijdt het eraf, precies het risico waarvoor Soa Aids Nederland waarschuwt bij een te ruim condoom.

Zo voelt een condoom dat precies goed zit

Een condoom dat goed past, rolt in één beweging af, sluit rondom aan en blijft zitten waar je het hebt neergezet. Het drukt nergens en je hoeft er onderweg niet aan te frunniken. Na een paar seconden ben je het eigenlijk vergeten, net als een paar goede sokken.

Dat pasvorm meer is dan comfort, blijkt uit een Amerikaans onderzoek van Crosby en collega's (2010) onder 436 mannen. Bijna de helft, 44,7 procent, gaf aan dat condooms bij hen slecht pasten. Die groep meldde vaker dat een condoom scheurde (gecorrigeerde odds ratio 2,6) of afgleed (2,7), en ook vaker irritatie van de penis en een wegzakkende erectie. Het ging om een online vragenlijst met zelfrapportage, dus het onderzoek laat een verband zien en geen harde oorzaak.

Is een king size condoom slim, of vooral goed voor je ego?

Een king size of XL condoom is alleen slim als je omtrek erom vraagt. Een condoom dat te ruim zit, kan afglijden, en een condoom dat halverwege loslaat, beschermt je niet meer. Laat je bij het kiezen dus leiden door je meetlint en de maattabel, niet door het etiket of door wat stoer klinkt.

Een king size condoom kopen voor je ego is als schoenen twee maten te groot kopen: in de winkel voel je je een reus, na drie stappen loop je te sloffen. Bij een condoom is dat sloffen geen grap, want een te ruim exemplaar kan afglijden. Voor de smalle kant van de tabel hoef je je evenmin te schamen. Maat 47 of 49 mm is gewoon een maat, zoals schoenmaat 41 dat is.

Wat betekenen XL en XXL condooms per merk?

XL, XXL en king size zijn namen die elk merk zelf kiest, geen vaste maten. Volgens MISTER SIZE zitten XXL condooms in de winkel vaak op 55 tot 57 mm, terwijl die fabrikant zelf XXL op zijn condoom van 64 mm zet. Zo zien de labels er naast elkaar uit:

Hetzelfde label, drie verschillende breedtes: kijk bij alle condooms dus eerst naar de millimeters. Breedte zegt trouwens niets over hoe goed de seks is. In ons artikel Penisgrootte: does size really matter? lees je waarom beleving zwaarder weegt dan centimeters.

Welk condoom kies je als je jouw maat weet?

Weet je je maat, kies dan eerst op breedte en pas daarna op gevoel, materiaal en extra's. Binnen één maat kies je vaak tussen dunne condooms, latexvrije varianten en condooms met een vertragend middel, afgestemd op wat jullie samen willen voelen.

Dun en dicht op de huid

Wil je zo weinig mogelijk voelen van wat er tussen jullie zit, kijk dan bij de dunne condooms. EXS Snug Fit is 49 mm breed en gemaakt van dun, zijdeachtig latex. EXS Pure is 53 mm breed en volgens EXS ongeveer 0,05 millimeter dik. Juist bij een dun condoom loont het om de breedte goed te kiezen, want een dun model dat ook nog te krap zit, krijgt het zwaar te verduren.

Latexvrij

Kun je niet tegen latex, kies dan een condoom zonder latex, adviseert Thuisarts. SKYN Original is gemaakt van synthetisch polyisopreen en heeft volgens SKYN een nominale breedte van 53 mm. EXS Pull is een latexvrij alternatief van 54 mm breed, met treklipjes die helpen bij het afrollen. Beide zitten rond de standaardmaat. Heb je een latexallergie en een smalle of ruime maat, lees dan extra goed de millimeters op de verpakking. Alle varianten vind je bij de latexvrije condooms. Smeer je een crème tegen schimmel op of rond je geslachtsdelen, let dan op: volgens Apotheek.nl kan zo'n crème het rubber van condooms aantasten, waardoor ze makkelijker scheuren.

Langer volhouden

Bij de orgasmevertragende condooms zit aan de binnenkant een verdovend middel, bij EXS Delay 1 procent lidocaïne. Dat kan ook bij je partner terechtkomen, dus kies ze niet als een van jullie daar allergisch voor is. Meer ideeën lees je in Langer volhouden in bed? Lees deze 11 tips.

Welke fouten maken een condoom onveilig, ook als de maat klopt?

Ook een condoom in de juiste maat kan falen door olie, verkeerd om afrollen, lucht in het tuitje of twee condooms over elkaar. Thuisarts meldt dat zelfs bij goed gebruik per jaar 2 van de 100 vrouwen toch zwanger worden, bijvoorbeeld doordat een condoom scheurt. Wie de fouten hieronder vermijdt, komt zo dicht mogelijk bij dat goede gebruik.

• Open het zakje met je vingers, niet met je tanden, een schaar of scherpe nagels (Thuisarts).
• Doe het condoom om als de penis stijf is en voordat er contact is met vagina, anus of mond (Thuisarts).
• Knijp het tuitje dicht terwijl je afrolt, zodat er geen lucht in de top achterblijft (Thuisarts, Soa Aids Nederland).
• Rolt het condoom niet af, dan zit het waarschijnlijk verkeerd om. Draai het dan niet om, maar pak een nieuw exemplaar, want aan de buitenkant kunnen al sporen van zaadvloeistof zitten (MISTER SIZE).
• Gebruik nooit twee condooms over elkaar, omdat ze daardoor kunnen scheuren (Soa Aids Nederland, MISTER SIZE).
• Gebruik alleen glijmiddel op water- of siliconenbasis, aangebracht op de buitenkant van het condoom. Vet en olie, zoals vaseline, bodylotion en massageolie, maken een condoom minder betrouwbaar (Thuisarts, Soa Aids Nederland). Ga er dus niet van uit dat olie bij een latexvrij condoom wel kan.
• Let op vettige crèmes, zalven en zetpillen voor de vagina, bijvoorbeeld tegen schimmel: ook die kunnen een condoom kapotmaken (Thuisarts).
• Houd na het klaarkomen de rand vast en trek terug voordat de penis slap wordt (Thuisarts).
• Controleer de houdbaarheidsdatum en het CE-logo, en bewaar condooms op kamertemperatuur (Soa Aids Nederland).
• Gebruik bij anale seks extra glijmiddel bij ieder nieuw condoom en neem een nieuw condoom als je wisselt tussen anus en vagina (Soa Aids Nederland, Sense.info).

Een fles glijmiddel op waterbasis kun je met elk condoommateriaal combineren, van latex tot latexvrij. Welk type bij jullie past, lees je in Beste glijmiddel kopen? Voor meer plezier en verbinding.

Lees ook: Hoe gebruik je glijmiddel tijdens seks? Tips, fouten en handige uitleg

Toch gescheurd of afgegleden? Dit doe je

Scheurt een condoom of glijdt het af, dan telt de tijd. Is er kans op een zwangerschap, slik dan de morning-afterpil, het liefst binnen 12 uur; die koop je zonder recept bij de drogist of apotheek. Je kunt ook binnen 5 dagen via de huisarts een koperspiraaltje laten plaatsen, meldt Thuisarts. Denk je dat je hiv kunt hebben opgelopen, bel dan meteen de GGD of de spoedeisende hulp over PEP. Volgens Soa Aids Nederland begin je daar zo snel mogelijk mee, uiterlijk binnen 72 uur. Een soa-test doe je ongeveer 2 weken na het incident, of eerder als je klachten krijgt. Condooms beschermen bovendien niet tegen alle soa's, omdat huid buiten het condoom nog steeds contact maakt.

Je condoommaat kennen: kleine moeite, groot verschil

Een minuut met een meetlint levert je een getal op waar je jaren plezier van hebt. Met je omtrek en de maattabel weet je welke breedte je zoekt, met de checklist merk je snel of een condoom echt past, en met de juiste gewoontes blijft het ook veilig. Weet je het zeker, dan zijn condooms in grootverpakking per stuk flink voordeliger, want honderd condooms in de verkeerde maat kopen is een dure les.

Welke maat bleek jij te hebben, en had je dat verwacht? Laat het weten in de reacties.